Strona główna

Czarne liście ‒ Maja Wolny

empik.com
4 lipca 1946 roku Kielce obiegła plotka, że ośmioletni Henio Błaszczyk został porwany i jest przetrzymywany przez Żydów mieszkających w kamienicy przy ulicy Planty 7. Kielczanie z ust do ust podawali pogłoskę, że Żydzi zamierzają dokonać na polskim dziecku mordu rytualnego. Plotka stała się zarzewiem serii napadów na ludność żydowską, w wyniku których z rąk mieszkańców Kielc, żołnierzy Ludowego Wojska Polskiego i Milicji Obywatelskiej zginęło 37 Żydów, a 35 zostało rannych. To tragiczne, okrywające Polaków wstydem wydarzenie stało się kanwą, na której Maja Wolny oparła swą powieść.

Biała Rika ‒ Magdalena Parys

InstytutKsiazki.pl
Druga wojna światowa, młody Polak Karol zostaje wysłany do Hamburga na przymusowe roboty. Pracuje w cegielni Niemca, który ma dwie córki bliźniaczki, Gerdę i Ruth nazywaną Riką. Karol wdaje się w romans z obiema siostrami i obie zachodzą w ciążę, jednak to Rikę zabiera do Polski. Pod koniec wojny w obozie dla ocalałych z wojennej pożogi Rika, Niemka dla bezpieczeństwa udająca niemowę, rodzi syna. Wiele lat później w szczecińskim domu Riki zamieszka dziewięcioletnia Dagmara, która próbuje odkryć dawne tajemnice przybranej babci.

Szkielet białego słonia ‒ Iza Klementowska

Czarne.com.pl
Iza Klementowska przechadza się ulicami Maputo, dawnego Lourenço Marques, z połamanych kawałków bruku starając się wyczytać historię miasta, tłucze się przeludnionymi autobusami po dziurawych drogach Mozambiku, by rozmawiać, rozmawiać i jeszcze raz rozmawiać z jego mieszkańcami  ‒ tak metaforycznie, bezpośrednio odnosząc się do treści książki, można scharakteryzować technikę pisarską reportażystki.

Chłopczyce z Kabulu. Za kulisami buntu obyczajowego w Afganistanie ‒ Jenny Nordberg

Czarne.com.pl
Według raportów ONZ Afganistan jest najgorszym miejscem do życia dla kobiety. Całkowicie pozbawione praw do samostanowienia, zamknięte w domach, przytłoczone restrykcyjnymi tradycjami, mają jeden cel w życiu: urodzić syna. W przeciwnym wypadku traktowane są z największą pogardą, a ich rodzina okrywa się hańbą. Nic zatem dziwnego, że matki są w stanie zrobić wiele, by w rodzinie pojawił się potomek płci męskiej, a jednocześnie choć jednej z córek podarować odrobinę wolności. Jest to możliwe dzięki przebieraniu małoletnich dziewczynek za chłopców ‒ nazywa się je w Afganistanie "bacza pusz". Nordberg, zafascynowana tym zjawiskiem, zaczęła drążyć temat i badać życie Afganek ‒ efektem pracy autorki jest reportaż z wielką wrażliwością ukazujący problemy współczesnych kobiet w społeczeństwach kultywujących restrykcyjną segregację płci.

Nie oświadczam się ‒ Wiesław Łuka


Instytutr.pl
W Wigilię 1976 roku na drodze z Połańca do wsi Zrębin w Świętokrzyskiem troje młodych ludzi zostało brutalnie zamordowanych przez swoich sąsiadów. Przed śmiercią potrącił ich autobus pełen mieszkańców Zrębina wracających z pasterki. Żaden ze świadków nie kiwnął palcem, kiedy kaci dobijali swoje ofiary. Bezpośrednim impulsem do zbrodni było oskarżenie o kradzież kiełbasy na weselu. Wiesław Łuka był w domach zrębinian, w sądzie w Sandomierzu, gdzie świadkowie zdarzenia i ich rodziny zorganizowali niepojęty spektakl matactwa ‒ efektem reporterskiej pracy Łuki jest książka niezwykła, więcej: lektura obowiązkowa, bo mimo iż oparta na wydarzeniach z maleńkiej świętokrzyskiej wsi ‒ niezwykle uniwersalna i przerażająca w swej wymowie.