Strona główna

Co to jest islam? Książka dla dzieci i dorosłych ‒ Tahar Ben Jelloun

Karakter.pl
Tahar Ben Jelloun jest jednym z najbardziej znanych pisarzy pochodzenia arabskiego, autorem powieści uhonorowanych wieloma nagrodami literackimi. Autor pochodzi z Maroka, ale od wielu lat mieszka z rodziną w Paryżu. W Polsce książki Ben Jellouna publikuje krakowskie wydawnictwo Karakter. Co to jest islam?” w przystępny sposób przybliża czytelnikowi religię muzułmańską. Autor konfrontuje współczesne wyobrażenie o islamie ‒ niestety budowane w dużej mierze na zamachach terrorystycznych organizowanych przez fanatyków religijnych, bez cienia jakiegokolwiek zainteresowania tym, czym w istocie jest religia muzułmańska ‒ z wizją islamu jako religii pokoju, którą przekazuje Koran oraz tradycja.

Książka Ben Jellouna składa się z dwóch części. Pierwsza z nich to rozmowa z dziesięcioletnią córką, której autor próbuje wytłumaczyć, czym jest religia muzułmańska i dlaczego współcześnie postrzega się ją jako samo zło. Rozmowa, która po raz pierwszy ukazała się po zamachach z 11 września 2001 roku, została pokierowana tak, że autor opowiada czytelnikowi historię cywilizacji arabskiej oraz religii muzułmańskiej, począwszy od jej zarania. Przedstawia postaci, które miały największy wpływ na rozwój islamu, wyjaśnia, czym różni się islam szyicki od sunnickiego, a także co to jest hidżra, zakat, hadżdż, dżihad, szariat, fatwa itd. Nowe wydanie książki zostało uzupełnione o krótkie teksty dotyczące tradycji islamskiej, problematyki świętej wojny i fundamentalizmu muzułmańskiego, życia muzułmanina w Europie ‒ większość z nich autor opublikował wcześniej we francuskich czasopismach bądź wygłosił na konferencjach.

W opowiadającej o islamie książce można dostrzec zaskakująco wiele podobieństw do chrześcijaństwa. Ben Jelloun nie charakteryzuje islamu w oderwaniu od innych religii i antycznej cywilizacji grecko-rzymskiej. Zwraca uwagę na dziedzictwo cywilizacyjne krajów arabskich, z którego dziś (najczęściej nie mając świadomości jego pochodzenia) korzystamy, i dowodzi, że islam w Europie jest możliwy, jeśli przestaniemy do niego podchodzić w sposób ignorancki, a politycy (vide polska rzeczywistość) przestaną wykorzystywać różnice wyznaniowe dla realizacji swoich celów politycznych.

Z drugiej strony czytelnikiem modelowym ‒ jeśli można się tu posłużyć terminologią Eco ‒ Ben Jellouna jest Europejczyk i właśnie tematom związanym z codziennym życiem muzułmanina, które wzbudzają wiele kontrowersji w Europie, autor poświęca wiele miejsca ‒ pisze szczególnie o trudnej sytuacji kobiet w krajach arabskich i w społecznościach muzułmańskich w Europie, nawiązuje do koncepcji państwa laickiego, które szanuje różnice religijne swych obywateli. Mimo iż pisana przez muzułmanina ‒ i nieuchronnie z perspektywy wyznawcy tej religii ‒ książka Ben Jellouna nie przedstawia czarno-białej wizji islamu. Na pytanie, czy islam jest religią tolerancyjną, autor odpowiada, że żadna religia nie jest tolerancyjna, gdyż każda próbuje przekonać ludzi do swoich ‒  jedynych prawdziwych ‒ tez. Nie jest też zamiarem Ben Jellouna wybielenie islamu, dlatego w wielu miejscach odnosi się do zarzutów, jakie stawiają przeciwnicy tej religii, i często przyznaje im rację.

W blurbie na ostatniej stronie okładki wydawca reklamuje publikację: Prosto, lecz bez uproszczeń. Rzeczywiście książka Tahara Ben Jellouna w bardzo przystępny sposób, prostym językiem przybliża czytelnikowi, czym w istocie jest islam. To książka, od której warto zacząć poszerzanie wiedzy o religii muzułmańskiej. Myślę, że jeśli ktoś interesuje się historią religii i sięgał po książki o islamie, nie odkryje może wiele nowego. Niemniej jednak w obliczu tego, co obecnie dzieje się w Europie: fali uchodźców z ogarniętych wojną terenów Bliskiego Wschodu, zamachów terrorystycznych oraz wywołanych tymi wydarzeniami głupich, skandalicznych wręcz komentarzy, między innymi na forach internetowych, gdzie nagle wszyscy stali się specjalistami od islamu, trzeba powiedzieć, że Co to jest islam? jest książką ważną, po którą warto sięgnąć, by ostrożniej ferować wyroki, bo może nie taki diabeł straszny...

Tahar Ben Jelloun, "Co to jest islam? Książka dla dzieci i dorosłych", Karakter, Kraków 2015, 260 stron

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz